3 O Inglés

Eu quixen asesinar a un inglés, por patriotismo.

O caso aconteceu na Pampa Central da República Arxentina e no tempo da guerra de Cuba.

Era eu daquela un melido rapaz de doce anos, apouvigado pola morriña das paisaxes nativas, acabadas de deixar, e pola tristura dos campos en que me vía forzado a vivir.

As lendas e contos deprendidos na lareira paisán dos meus avós, acuciaran a miña maxinación e deran azos á miña credulidade, de tal xeito que non somentes daba creto a tódalas barballoadas dos nosos periódicos, senón que as súas informacións parecíanme ruíns e cativas. Eu era, pois, un gran patriota belicoso, porque tamén a miña patria era grande e forte, como a dun inglés, como a dun alemán… A enxurrada patrioteira que levaba tantos e tantos emigrados á guerra de Cuba, levara tamén o meu probe siso de neno.

Cicais o sangue mariñeiro dos meus antergos determiñou en min aquela afervoada preferencia polo noso podería naval. E nas paredes da tenda do meu pai foron aparecendo, a maneira de afiches, os barcos da escoadra española, pintados da miña man.

Para representar mellor a forteza dos nosos navíos sempre lles poñía dúas chemineas de máis, todas botando fume: un fume mouro, terriblemente tráxico. E logo, debaixo de cada barco, campaban letreiros fachendosos, ditados pola fogaxe patrioteira: «Ai do que se poña diante». «Non hai quen poida». «Para todos vós abonda un de nós»…

O inglés Don Guillermo viaxaba sempre con dous «gauchos » e moitos cabalos. Cada vez que baixaba das súas terras de Río Negro durmía na nosa casa. Era home de maneiras fidalgas, e no cinto de coiro locíalle sempre un revólver con mango de nacra: argumento terríbel naquelas terras.

Cando Don Guillermo reparou nos meus dibuxos escachifouse de risa, i entón correspondín a tal ofensa con ditos alporizados que aumentaron a súa ledicia. Cómpre decirvos que eu era madeira de héroe ou de mártir, e para servir á miña patria tanto me daba matar como morrer; mais o inglés —humor de lima xorda— turrábame polo xenio, volvíame tolo de carraxe, e dispois bulrábase dos meus denostos. Quen poidera facerlle comer aquel revólver de mango de nacra! ¡Quen poidera ollalo morto, aberto en canal e pendurado!

Cantas veces pasou por alí D. Guillermo tantas veces me fixo adoecer de carraxe; mais eu sabía que o trunfo da escoadra hespañola daríame forzas dabondo para esmagar a fachenda daquel inglés nifroso.

Tamén adoitaba durmir na nosa casa un andaluz garuleiro, tan patriota coma min. O andaluz sabía sempre moito máis do que contaban os periódicos, e as súas trapalladas eran dispois as armas con que eu combatía ó inglés. Un día sioume que estaban arrombando o submariño Peral[1]; pero que o Goberno non quería que se soupese.

Eu xurei garda-lo segredo, e non puiden cumpli-lo xuramento. O inglés tanto me fixo desquerer, bulrándose dos nosos barcos, que nun lampo de xenio descobrín todo:

— Pois eu dígolle que xa se poden poñer en contra de nós tódalas escoadras do mundo xuntas, porque… porque estamos arrombando o submariño Peral.

O desastre de Santiago de Cuba derrumbou as miñas ilusións, e non sería doado descrebir agora o infinito desespero en que me vin sulagado. Por aqueles días pasou o inglés, e doído cicais da miña tristura xa non se bulrou dos meus barcos; pero fireume con estas verbas sarcásticas:

— Agora tendes a escoadra submariña máis grande do mundo…

Endexamais dixera Don Guillermo semellante cousa, pois no mesmo intre decidín asesinalo. A onda roxa non deixaba acouga-la miña maxinación, e por adiantado gorentei as regalías do crime. Nada podía arredarme de luxa-las mans: era en ben da miña patria, asoballada pola desgracia.

Ouh, o plan criminal era do demo! No fío das dúas da noite entraría de esguello no apousento do meu nemigo. Andando a modiño, no bico dos pés, chegaría cabo do leito e de súpeto, ¡zas!, espetaríalle un coitelo na gorxa. Eu vía saí-lo sangue do inglés, a cachón; eu ollei como esperneaba para morrer, e nin o máis lene remorso abalou a miña concencia.

Aquela noite deiteime cos ollos ben abertos, apreixando na man o coitelo de mata-los carneiros. O reló do comercio tardou tanto en da-las dúas que fun vencido polo sono…

Cando despertei batía o sol no lombo da Pampa. O inglés salvárase de milagre.

Rianxo, 1914


  1. Isaac Peral (1851-1895) concibiu a idea da navegación submarina por medio dun artefacto propulsado por un motor eléctrico alimentado por uns acumuladores da súa invención. A pesar do éxito das probas efectuadas en 1889, o Ministerio da Mariña non só emitiu un informe desfavorable ó respecto, senón que chegou a dar orde de arrestar a Peral. Este retirouse da Mariña pero negouse a vende-lo seu invento a gobernos estranxeiros.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *