7 Apéndice: Peito de Lobo

Nun serán morno, escoitando as arráns e os grilos, nasceu no meu miolo vagariñante a idea de facer un cabezudo prás festas da vila, e como naquel tempo da miña mocedade artística aínda iña nos palotes da caricatura busquei o tipo máis feo do pobo pra facer escachar coa risa a tódolos veciños.

E atopeino; era un home cun nariz cheo de espullas. Aquelo non era nariz; aquelo era unha pataca con fillos.

Traballei con tódolos meus folgos pra remata-la obra, que xa era sonada e que o meu creto de mañoso fixéraa anunciar con letras grandes no programa de festas, debaixo do “repique de campanas” e da “ducia de bombas de palenque”.

E chegou o día. Na praza non collía unha agulla. No adro da irexa un rapaz toco tiña un feixe de bombas debaixo do brazo namentras o fogueteiro soplaba na mecha agardando a primeira badalada das doce.

De súpeto tanxeu a campana, estouparon as bombas e unha “ben afinada banda” rompeu a tocar. A cousa xa non tiña remedio. Saíu o meu cabezudo e no mesmo intre a xente ceibou unha risa mesta e san, daquelas risas que estalan nas «comedias» cando caen no meu pobo os titiriteiros.

— ¡E Peito de Lobo! ¡E Peito de Lobo! — dicían.

I entón nun curruncho da praza xurdiron chíos firentes de mulleres que non podían atafegar un orneo que chegou a min coma un tremor de terra. Era Peito de Lobo que quería esnaquizar ó cabezudo e mais a min.

Aquel día o medo que tiven non me deixou gorentar o carneiro da festa. A cousa non era pra menos, pois Peito de Lobo era tan forte que certo día querendo botar un barco ó mar afundeulle o costado co lombo e din que nunca lle puxo as maus ós fillos por medo de romperlle os ósos. Era moito home pra min, que xa me sentía frangulla nas súas maus de ferro.

Cando estaba rematando de comer e miña nai comenzaba a dar gracias a Deus «por tanto ben coma nos dera» sinteuse ¡un Ave María! na escada e apareceu diante de nós a muller de Peito de Lobo.

— Véñolle a decir que se garde ben do meu home.

Eu fiquei encorado escoitando cos ollos arregalados.

— Aquel home nin comeu nin botou un grolo de viño. Está a esbarafundar e di que ha facer unha. ¿Sabe, señor? O que máis mal lle pareceu foron as espullas do narís. Vostede é o pecado, señor… Eu xa lle dixen: pero, ti, home ¿onde te fuches a pór pra que che quitase tan ben? Pois ata lle puxo os tirantes de ourelo de baeta, como leva o probiño pra que non lle caigan os pantalóns. ¡Se vostede lle quixera tirar as espullas e darlle outro coloriño mais biacuxeiro!…

Aquela tarde saíu sen espullas o cabezudo e Peito de Lobo, preso pola muller e polo medo de matar un home, non veu as rodas de fogo e acochouse cediño, ollando dende o leito como os foguetes de luces tinguían de prata, ouro, verde e rosa, as paredes encaleadas, escoitando o son lonxano da música, o estalar dos foguetes e o estoupar das bombas… ata que canso de bulir no leito quedouse coma un santo.

Pasaron meses e un bo día atopeime con Peito de Lobo na ribeira. O fitarme virouse cara ó mar e berroulle a un fillo que andaba enredando cun barco:

— Se vou aí paréceme a min que che vou a rañar nas costas!

Eu, xusgando que xa non quería comerme os miúdos, funme a el e peteille coa man nun ombreiro… e ó remate dunha leria moi adivertida fomos a tomar un neto.

O ano siguente saíu o cabezudo e Peito de Lobo, cunha carpanta de anís escarchado, foise a el e doulle unha apreta e un bico chamándolle:

— ¡Meu irmanciño!

O terceiro ano saíu o cabezudo con espullas no nariz, cousa que fixen por mandado do mesmo Peito de lobo. Non estaba ben que o seu irmanciño non fose tan laído coma el.

Fuxiron os anos e fuxiron tamén as sardiñas prós xeiteiros. Peito de lobo envelleceu de anos e de fame. As festas viñeron a menos coma os quiñóns dos mariñeiros; mais o cabezudo aínda saía, anque un pouco derreado polos malos tratos que lle daba o sancristán.

Fai dous anos estaba un forasteiro ollando o cabezudo, con ese ollar dos que van ás festas e non se adivirten nin migalla, cando Peito de lobo, pousando os seus beizos de cor nazareno na orella do forasteiro, ceibou quediño istas verbas:

— Fíxese no cabezudo e repare en min. O cabezudo son eu.

O cabezudo non volveu a saír. O sancristán púxolle enriba da cachola o tumbo dos difuntos, e ca humedade do inverno aplacouse. Peito de lobo tampouco volveu a saír; un aire de «felesía» deixouno tolleito.

E o ano derradeiro pasando diante da porta de Peito de lobo vino sentado nunha silla de palla ó balcón e coma eu lle dixera adeus, fitoume tristemente con ollos de peixe podre, namentras a súa muller díxome saudosamente:

— Alá se foi o cabezudo!

A Nosa Terra 95 (25. 07. 1919)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *